Kripto Para Nedir ve Nasıl Alınır?

Kripto para nedir , önce hızla yükselen değeri ve sonrasındaki umut kırıcı bütün bu tantana ne anlama geliyor? Kripto para, bir çeşit dijital paradır ve sadece internet üzerinde, kullanıcıdan kullanıcıya, gizli veya tamamen serbest bir şekilde aktarılabilir.

Dijital para çok basit bir fikirden doğdu: Ya paranız tamamen bağımsız olsaydı ve bankalar, kredi kartı veya diğer kuruluşlar gibi başka oluşumlara bağlı olmasaydı?

kripto para

Geleneksel itibari para her zaman için devlet denetimine bağlı olacak ve finansal kurumlar tarafından sağlanacak olsa da paranın ‘bizim’ olduğunu göz ardı ediyoruz.  

Pek çok kişinin kripto paraya yatırım yapmasının sebepleri arasında örneğin Bitcoin’in yüksek değeri bir kenara, merkezsizleştirilmesi de yer alıyor. Ancak tek sebep bu olmadığı gibi bu yüzden artık Bitcoin dünya sahnesindeki tek oyuncu değil.

Bu rehberde kripto paranın ne olduğunu, mevcut başlıca dijital paraları ve çeşitli şekillerde kripto parayla internetten nasıl para kazanabileceğinizi anlatacağız.

kripto para
BÖLÜM 4

Kripto Para Ne Yollarla Para Kazandırır

kripto paralar
BÖLÜM 5

Bugün En Popüler 5 Kripto Para

BÖLÜM 1

Kripto Para Nedir?

Kripto para dijital bir paradır. Bu, sadece internette çevrimiçi işlem gördüğü ve fiziksel bir varlığının olmadığı anlamına geliyor. Bu durum, genellikle altın gibi değerli metallere dayanan geleneksel paralarla keskin bir tezat oluşturuyor.

kripto para nedir

Ancak, itibari para hükümet veya ticaret borsasına göre üretilirken, bu tür sanal paralar ise şifreleme teknikleri kullanılarak üretilir. Kripto paranın kullanımını ve piyasaya dağıtılma zamanını düzenleyen bir çeşit bilgisayar programıdır.

Şifreleme teknikleri ne kadar iyi programlandıklarına bağlı olarak paranın değerini korur ve işlemin güvenilirliğini sağlar.

Bu şekilde merkezsizleştirme hükümetlerin, bankaların ve diğer finans kurumlarının paraya dokunamaması anlamına gelir… Elbette belli bir ülke tarafından ticareti tamamen yasaklanmadığı sürece. (Bu konuya daha sonra değineceğiz!)

kripto paralar

Kripto paranın adı kriptografi yani şifreleme biliminden gelir. Kriptografi normal bir metni anlamı anlaşılmayan metinlere dönüştürerek şifrelemek demektir. Bu işlem gizli veriyi güvenlik amacıyla koda çevirir. Benzer bir şekilde, sanal para hesabınız başka kimse tarafından erişilemeyecek gizli bilgiler içerir. Bir kez kaydedildikten sonra bir daha değiştirilemeyecek kayıt defteri işlemleri bu bilgiler arasındadır.

Kripto Para Ne İşe Yarar?

Tedarikçisi geçerli bir ödeme seçeneği olarak kabul ettiği sürece, çeşitli amaçlarla kullanılabilir. Bugün kullanıldığı bazı durumlar şöyle:

kripto para

İnternet üzerinden mal alış ve satışı

cryptocurrency

Dijital parayı itibari parayla değiş tokuş etmek

kripto para

Uzun vadeli finansal amaçlarla yatırım yapmak

kripto

Kâr için almak ve ticaretini yapmak (borsada oynamak)

Bir başka kullanımı da belirli bir dijital paranın çeşitli çevrimiçi işler yapmak amacıyla kullanıcılar arasında doğrudan ödeme yöntemi olarak benimsenmesidir. Bu yöntem özellikle evden çalışanlar (veya çalışmak isteyenler) için kullanışlıdır.

Giderek daha fazla gezgin freelance çalışan, özellikle sağladığı merkezsizleştirme ve bağımsızlık sebebiyle, kişiler ödemelerini kripto parayla almayı tercih etmeye başladılar.

Ancak sanal paralar göz önüne çıktığından bu yana biraz tartışmalı bir itibar edindi. Bahsettiğimiz faydalarını düşündüğümüzde, bunun sebebi ne olabilir?

Kripto para gizli yapısı nedeniyle gerçekten de yasadışı faaliyetleri kendisine çekebilir. Ancak bu durum, genel olarak paranın kendisinin yanı sıra her türlü kazanç elde etmek için geçerli.

Bu anlamda şu iyi bir soru olabilir: Ne amaçla tasarlandı? Yaratıcısının Bitcoin’i paranın değerini doğrudan etkileyen güçlü bir şekilde merkezileşmiş finansal kurumlar ve hükümetlere karşı bir cevap olarak planladığına şüphe yok.

Binance Academy’ye göre “İtibari para, değerini fiziksel bir ürün ya da mal yerine onu yürürlüğe koyan devletten alan ulusal yasal paradır. İtibari paranın değerini oluşturan devletin gücü bu tür paralarda anahtardır… İtibari para, ulusal paranın değerini oluşturmada altın standart ve diğer emtia temelli sistemin yerine geçmiştir.”

Aynı durum PayPal, Venmo veya Skrill gibi ‘sanal’ para seçeneklerinde de geçerlidir. Bunlar teknik olarak ‘dijital paradır’ ama aynı zamanda itibari paraya sıkıca bağlıdırlar. ABD’de yaşasaydınız 1000 PayPal paranız değil 1000 Dolar’ınız olacaktı.

Bu paraların değeri ülkenizdeki itibari paranın değeriyle aynıdır ve ve ona göre değişir. Kripto para ise kendi başına varlık gösterir ve hiçbir şeye bağlı değildir.

BÖLÜM 2

Neden Kripto Para Kullanmalısınız?

tibari para ve sanal para seçenekleri karşısında büyük avantajları şöyledirr:

kripto paralar
kripto para nedir

1. Bağımsız Satın Alma

Kripto para tam bir finansal özgürlük değil de nedir?  Sayesinde diğer sanal para sağlayıcılarının ısrarla dayattığı ‘hükümler ve koşullar’dan tamamen kurtulursunuz. Sadece PayPal kullanmakla ilgili korku hikâyeleri bile merkezileştirilmiş, ticari bir hizmet sağlayıcı kullanmanın risklerini hatırlatmaya yetiyor.

Oysa  kripto para size paranızı istediğiniz hizmet için harcama özgürlüğü verir. Karşı yönden baktığınızda, aynı durum size sağladığınız hizmetler karşılığında kripto parayla ödeme yapanlar için de geçerlidir.

kripto para

2. Sorunsuz ödeme

Merkezsizleştirilmiş dijital para ile hesabın dondurulması, gelirinizdeki kesintiler gibi anlaşmazlık durumları için endişelenmeye gerek yoktur. Bütün işlemler nihai işlemdir. Merkezsizleştirme aynı zamanda sahte işlem riskinin düşük olması demektir.

cryptocurrency

3. Anonimlik

Çevrimiçi ticaret güvenli ve anonimdir. Gizli anahtar bilgisi, sanal cüzdanınıza sadece sizin ulaşmanızı, işlemlerin gizli kalmasını ve üçüncü şahıslarca görülmemesini garantiler.

Devletlerin vergi sebebiyle kripto paranın üstüne gitmesi dolayısıyla pek çok Cüzdan sitesinin coin alım-satımını başlatmak için artık kayıt ve kimlik bilgisi istediği doğru ancak işlemler hâlâ tamamen anonim ve gizli yapılıyor.

kripto para

4. Dünya Çapında Yaygınlık

Dijital para özellikle yasaklanmış olmadığı sürece dünya borsalarının çoğunda bulunur. Bugüne kadar sadece 10 ülke Bitcoin’i tamamen yasakladı. Eğer yaşadığınız ülke bir hükümet krizi yaşıyorsa ve para değiş tokuşu yasaklanmışsa, bu tür paralar özellikle işe yarar. Diğer kullanıcılarla kısıtlamalar ve sınırlar olmadan fon alış verişi yapmanıza olanak tanır.

kripto

5. Daha Düşük İşlem Ücretleri

Bir kullanıcı olarak size ne kadar günlük maliyet getirir? Kripto paranın işlem ücretleri çok düşüktür. Aslında bu tür parada işlem ücretleri toplam edere göre hesaplanmadığı için maliyetlerin genel olarak düşük olmasını bekleyebilirsiniz. Sadece Bitcoin Cüzdan sağlayıcısı tarafından ve çok küçük bir sabit fiyat istenir.

kripto para nedir

6. 24/7 Ulaşılabilirlik

İşlemleri e-posta veya SMS ile istediğiniz zaman yapabilirsiniz. Ayrıca anahtarlar bilgilerinizin gizli tutulduğundan emin olarak, fonlarınızı çevrimdışıyken de muhafaza edebilirsiniz. Fon transferinizi yaptıktan sonra çevrimiçi olmanız veya bir bankada olduğu gibi fazladan ücretler ödemeniz gerekmez.

BÖLÜM 3

Kripto Para Nasıl İşler?

Bu tür paralar normal para gibi basılmaz ve herhangi bir otoritenin izniyle üretilmez. Bunun yerine otomatik olarak ve kesinlikle algoritmik kurallara bağlı olarak üretilir. Algoritmalar üretilen para birimine göre değişir.

kripto paralar

Kullanıcılar Bitcoin transferi yaparken eşler arası ağlar yani merkezi bir sağlayıcı olmadan sunucudan sunucuya doğrudan bağlantılar kullanır. Kriptolar dijital olarak ve sadece dijital olarak kullanılmak üzere üretilir. Halihazırda ‘kazılmış’ olanları satın alabilir veya kendiniz madencilik yapabilirsiniz.

Bütün işlemler ‘blok zinciri’ adı verilen devasa bir sanal kayıt defterine kaydedilir. Bu kayıt defteri her zaman halka açık ve ulaşılabilir olduğu için her bir ‘para’ hesaba alınır ve böylece sistemi atlatmak olanaksız hale gelir. Blok zinciri değerini koruması için sürekli güncellenir.

Blok Zinciri Nedir?

Pek çok kişinin, hatta ne olduğunu iyi bilenlerin bile bu konuda kafaları karışık ve “Blok zinciri nedir?” sorusuna iyi bir cevap almak çok mümkün olmuyor.

Ama sizi aydınlatacağız, merak etmeyin.

Bazen (bütün coin türleri için ortak olan) blok zincirini anlamak gerçekten kafa karıştırıcı olabilir. Blok zinciri bir kayıt defteri ama gerçekten bir yerlerde bulunan bir ağ mı? Hem evet hem de hayır.

Vikipedi’ye göre  blok zinciri dijital bir kayıt defteridir ve genellikle kripto paranın arkasındaki teknolojiye atıfta bulunur.

kripto

Kısaca şöyle diyebiliriz: Bir ağ ya da blok zincirini yöneten herhangi bir merkezi otorite yoktur. Aslında blok zinciri, eşler arası teknolojiyi kullanan kullanıcılar tarafından devam ettirilir. Bu da her yerde ve aynı zamanda hiçbir yerde olduğu anlamına geliyor.

Kripto parayı bu kadar güçlü ve devrimci kılan da bu merkezsizleştirmedir. Parasal güç daha önce bir hükümet desteği olmaksızın hiçbir zaman ‘sıradan’ insanların eline geçmemişti.

Durun, dahası var. Deyim yerindeyse kripto kazarak kendi paranızı yapmanız bile mümkün!

Kripto Para Madenciliği Nedir?

Madencilik temel olarak yapılan son işlemleri doğrulayıp sonra bloklar halinde halka açık kayıt defterine eklemektir. Bir dizi bloktan sonra blok zinciri sonuç olarak otomatik bir şekilde yeni bir para üretir.

Ancak madenciler arasındaki rekabet ve şifreleme uzmanlığı yüzünden bir tane parayı kazmak bile, özellikle de en eskileri olan Bitcoin söz konusuysa zordur. Madenciler önce (‘hash’ adı verilen) zor bir sayısal bulmacayı çözmek zorundadır ve bunun için yüksek güçte bilgisayarlar ve uygun yazılımlar gerekir.

Burada açıklandığı gibi, madencilerin işlemlerin geçerliliklerini doğrulamaları ve sonra veriyi blok zincirine yüklemeleri gerekiyor. Her yeni bir para ürettiklerinde ödeme alıyorlar. 2018 itibarıyla en pahalı para birimi Bitcoin için bir blok tamamlamanın ödülü 12,5 Bitcoin, yani Bitcoin’in fiyatı çarpı 12,5. CoinTurk’e göre algoritmik programlama gereği 2020 yılında fiyat bir kez daha yarılanarak 6,25 Bitcoin’e düşecek.

Yapılan ödeme, madencinin donanım ve yazılımının, problemi çözmeye ne kadar katkısı olduğu üzerinden belirleniyor. Bu sanal paraların değeri nedeniyle dünyanın her yerinde insanlar bir ‘hash’i ilk çözen olmak için yarışıyor. Bu ağ ile çalışabilecek yüksek teknoloji bilgisayarlarda, özellikle bu iş için tasarlanmış özel bir ASIC çipi bulunması gerekiyor.

Güvenli Saklama - Kripto Para Cüzdanı

kripto para

Hırsızlık ve korsanlıkla nasıl başa çıkıldığını merak ediyor olabilirsiniz. Elbette sanal parayla para kazanmaya başlamak için mutlaka maden kazmanız gerekmiyor. İhtiyacınız olan tek şey bir cüzdan uygulaması veya web sitesi. Kripto para cüzdanları gizli finansal bilgileri sadece ‘tutmaları’ bakımından fiziksel cüzdanlara benzer. Farklı olarak cüzdanınız fonlarınızı hemen çekmeniz, artırmanız ve hesabınızı anında değiştirebilmeniz için bilgileri sizin yerinize hesaplar.

Bu sanal paralar fiziksel değil dijital olduğu için çok düşük de olsa bir çevrimiçi hırsızlık riski taşırlar ama bu risk, yaygın internet dolandırıcılığından çok daha düşüktür. Çok-imzalı şifreleme sayesinde bütün cüzdan şirketleri bu bilgilerin yüksek düzeyde güvenlikle korunmasını garantiler.

kripto para

Açık ve gizli ‘anahtarlar’ (şifreler) vardır ve bunlar korumanız gereken gizli anahtardır. Gizli anahtar onaltılık kodlardan (büyük bir sayı/harf kombinasyonu) oluşur.

Makul oranda bir güvenlik, bu bilgiyi çevrimiçi saklayacağınız ama şifrelenerek korunması için üçüncü taraf bir şirkete güveneceğiniz anlamına gelir. Belli bir seviyede ekstra güvenlik için bu gizli anahtar numarasını üstünüzde, evinizde veya hatta üçüncü taraf bir web sitesinde saklayabilirsiniz. Siz fon aktarımına hazır olana kadar gizli anahtarınızı tamamen çevrimdışı koruma hizmeti veren çok sayıda şirket var.

Ayrıca masaüstü cüzdanlar, çevrimiçi cüzdanlar, cep telefonu cüzdanları, kağıt cüzdanlar (QR koda gizlenmiş) ve çevrimdışı donanım cüzdanlar mevcut. Kripto para cüzdanınıza giriş yapmak oldukça kolay. Bu konuyu sizin için daha detaylı olarak ele aldık.

Ayrıca masaüstü cüzdanları, çevrimiçi cüzdanlar, cep telefonu cüzdanları, kağıt cüzdanlar (QR kodlarıyla gizli) ve çevrimdışı donanım cüzdanları da bulunmaktadır. Kripto para cüzdanına giriş yapmak oldukça kolaydır ve bu konuyu da daha kapsamlı bir şekilde ele aldık.

Örnek Bir İşlem

Diyelim, arkadaşımız Ahmet, güvenilir bir çevrimiçi hizmet sağlayıcıdan hizmet satın almak istiyor. Şirket Ripple coin kabul ediyor ve Ahmet’e bir ‘adres’ veya QR kod veriyor.

cryptocurrency

İlk adım Cüzdan Uygulamasını açmak

kripto

Ona verilen adresi/kodu alıp cüzdan uygulamasına giriyor

kripto para nedir

Sonra siparişi onaylaması gerekiyor

kripto para

Ardından harcamak istediği Ripple miktarını seçiyo

cryptocurrency

Son olarak finish/tamam’a tıklayarak bitiriyor

İşlem blok zincirine gönderiliyor, güvenilir online hizmet sağlayıcı parasını ve Ahmet de istediği hizmeti alıyor. Daha kolay olamazdı!

BÖLÜM 4

Kripto Para Ne Yollarla Para Kazandırır

Söz konusu olan kripto paraysa coin kazanmak için çok sayıda taktik ve yöntem var. Büyüme, yenilik ve kâr potansiyeli düşünüldüğünde, kripto paradan türemiş çok sayıda kazançlı yan sektör olmasına şaşmamalı.

kripto paralar

Bir fikir vermesi için beş örnek şöyle:

kripto para

1. Alış - satış

Bu basit bir, kripto parayı fiyatı düşükken alıp fiyatı yükseldiğinde satma işlemidir. Borsada yatırım yapmakla aynıdır. Bitcoin gibi paraların oynak olduğu biliniyor ve almak için biraz pahalıdır. Ancak 2,5 TL’ye alınabilen Ripple coin ile herkes coin almaya başlayabilir.

kripto para nedir

2. Almak ve kâr için tutmak

Bu taktik alış-satışa benzer ama coin’leri elde tutmaya odaklanır. Onları satmaz, elinizde ve dolaşımda tutarsınız.

kripto

3. Staking

Alma, satma ve tutmanın bir birleşimi olan bu taktik parayı alıp tutmak, daha sonra kâr için satmak aynı zamanda elinde tuttuğu için kâr payı almak anlamına geliyor.

cryptocurrency

4. Madencilik

Söylediğimiz gibi madencilik kolay veya ucuz değil ve özellikle ekipman alıp talimatları yerine getirmekte ciddi yatırım planlaması gerektiriyor. Ancak yatırım ve kâr arasında karşılıklı bir ilişki olduğu kesin.

kripto para

5. Gün içi işlem

Biraz daha karmaşık olan bu taktik, aylık veya yıllık yerine günlük alış-satışın gidişatını izlemeyi gerektiriyor. Slightly more complicated, this strategy involves studying daily trading patterns rather than monthly or yearly.  Gün içinde gözle görülür dalgalanmalar oluyor. Eğer modelleri öğrenirseniz yatırımınızdan büyük kâr elde edebilirsiniz.

BÖLÜM 5

Bugün En Popüler 5 Kripto Para

Şimdi sıra belirli dijital coin’leri ve her birinin olası avantajlarını incelemeye geldi. Bitcoin pahalı olabilir ama yatırım yapılacak başka ucuz paralar var ve iyi birer başlama noktası olabilirler.

kripto para nedir

Kripto paranın ne türleri ilk beş listesinde?  Değerlendirilebilecek en başarılı ve güvenilir isimler şöyle:

kripto paralar
Bitcoin
kripto para
Ethereum
kripto
Litecoin
cryptocurrency
Ripple
kripto para
Monero

Bitcoin nedir?

Mevcut ilk başarılı coin olarak 2009’da yaratılan Bitcoin’in gizemli bir başlangıcı var ama zaman programlı yeni Bitcoin üretimine olanak tanıyan usta şifreleme yöntemleri sayesinde değer kazanmaya devam ediyor. Bitcoin, itibari parayla değiş tokuş edilebilir veya kullanıcıları çevrimiçi ürün ve hizmetler satın alabilirler.

Yaklaşık altı milyon cüzdan kullanıcısıyla, şu an için en başarılı sistem bu.

Ethereum nedir?

Etherum Virtual Machine adlı kendi yazılım platformu tarafından üretilen Etherum, 2013’te icat edildi. Ether birimleri kullanıcılar arasında uluslararası bir şekilde alınıp aktarılabiliyor. 2013’te programcı Vitalik Buterin tarafından yaratıldığında başlangıç olarak 72 milyon coin önceden kazılmıştı.

Etherum kısa bir süre önce Etherum ve Etherum Classic olmak üzere iki blok zincirine ayrıldı. Değeri daha düşük olsa da Bitcoin’le karşılaştırılabilir halde gelerek bir noktada ether başına 7 bin TL’ye ulaştı. 2018 sonu itibarıyla bir ether fiyatı 1000 TL’nin altına indi.

Litecoin Nedir?

Litecoin, Bitcoin’e benziyor ve aslında bir uyarlaması olarak kabul ediliyor. 2011’de başladı. İkisi arasındaki en büyük farklar arasında Litecoin’in işlem süresinin Bitcoin’den hızlı olması (on dakikaya karşı 2,5 dakika) ve ‘proof of work’ (iş ispatı) aşamasında farklı bir algoritma kullanır. Ayrıca bir coin’in değeri Bitcoin’den çok daha düşüktür. 2018 sonunda bu fiyat 250 TL civarındaydı.

Ripple Nedir?

Ripple sadece bir sistem değil dijital para sağlayan bir ağ ve şirkettir. 212’de kurulan Ripple, küresel olarak finansal işlem olanağı sunar ve diğer sistemler gibi onun da bir halka açık kayıt defteri bulunur. Elbette aynı zamanda madencilik yaparak da kazanılabilir. Merkezi bir Ripple şirketi olmasına rağmen ağ, şirketin doğrudan müdahalesi olmadan işler ve merkezsizleştirilmiş sanal para üretir.

Şeffaflığı dolayısıyla bazı banka ve şirketler Bitcoin değil Ripple kullanırlar. 2018 sonu itibarıyla Ripple’ın fiyatı 2,5 TL civarındaydı.

Monero Nedir?

Monero da merkezsizleştirilmiş kripto paradır ama madencilik ve ticareti yapılan miktar da dâhil bütün işlemler dışarıya kapalı olarak gerçekleştirilir. Bitcoin’le kıyaslanabilecek gizlilik ve merkezsizlik özellikleri bulunmasının yanında gizli hesap söz konusu olduğunda Bitcoin’den iyidir.

2018 sonu fiyatı 500 TL’nin altındaydı.

Diğer Altcoin’ler

kripto para

Bu beş en önemli türü dışında, ne gibi başka coin türleri var? İnternette satın alınabilecek başka altcoin’ler de var ve Investing.com’a göre sayıları 2500’ün üstünde.

Kullanıcıların genellikle ilk beşi seçmesinin sebebi isim bilinirliğinin yanı sıra değerlerinin daha yüksek oluşu. Bir kripto paranın saygınlığı, değeri halkın algısına göre yükselip düşebildiği için en az şifreleme yöntemleri kadar önemli.

Pek çok kullanıcı daha küçük altcoin şirketleriyle çalışmayı, topluluğun desteğinden yoksun oldukları için büyük bir risk olarak görüyor.

Kripto Paranın Geleceği

Gelecek neler saklıyor? Şüphesiz, görünmez değeri konusunda Bill Gates ve Warren Buffet gibi ünlüler dâhil pek çok eleştirmenin katı yorumları yüzünden bunu büyük ölçüde bilmiyoruz. Endişelerin tüm genellemelerin de ötesinde haklı bir sebebi var ki o da kripto paranın oynaklığı. Bitcoin’in fiyatı şu günlerde şiddetli dalgalanma halinde ve henüz durulmadı.

Yine de Bitcoin’den nasıl para kazanacağını merak edenler için bu durum elbette daha fazla öğrenme fırsatı demek.

kripto paralar

Ripple gibi diğer paralar, en azından şeffaf şirketleri, yazılımları ve kurucuları olsa da daha merkezîler. Bazıları geleceğin bu olduğunu düşünüyor: Bankalarla ve kredi verenlerle birlikte daha merkezileşme ve daha az bağımsızlık. Ancak dört basamaklı bir değere sahip tek kripto para, henüz sadece Bitcoin.

Kripto parayı ne bekliyor? Gelecek, dünyanın ve piyasaların gidişatına dayanıyor. Ancak bu arada ihtiyatlı bir şekilde alıp satarak yatırımları çeşitlendirmekte ve sonuçlarını görmekte bir risk olmadığı kesin. Hizmet ve ürünlerin ne kadar kolay alındığına ve değerini uzun vadede nasıl koruduğuna şaşıracaksınız.